DZIENNIK POLSKI: CERKIEW WRACA DO GREKOKATOLIKÓW [USTAWA ZAKOŃCZY SPÓR, KTÓRY ROZPOCZĄŁ SIĘ TUŻ PO WOJNIE]

 Cerkiew w Bielance koło Gorlic, jako jedyna spośród ponad dwudziestu, do których prawo własności chce uzyskać Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny (PAKP), powróci w ręce grekokatolików. To wynik porozumienia zawartego pomiędzy PAKP i Kościołem katolickim obrządku bizantyjsko-ukraińskiego w Polsce - podaje Dziennik Polski.

W Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji trwa opracowywanie projektu ustawy, która ostatecznie ma zakończyć spór pomiędzy obu Kościołami. A ten, choć toczy się od kilkunastu lat, korzenie ma jeszcze wczasach tuż powojennych. - Kościół greckokatolicki chciał odzyskać trzy cerkwie, również cerkiew w Wysowej oraz którąś z cerkwi w Przemyślu, jednak postanowiliśmy pójść na ugodę, żeby nie przeciągać w nieskończoność sporu - powiedział gazecie Arkadiusz Giza, administrator i ekonom greckokatolickiej archidiecezji przemysko-warszawskiej.

Spór dotyczy ponad 20 cerkwi w Małopolsce i na Podkarpaciu, wybudowanych przez grekokatolików na przełomie XIX i XX w. Kiedy po wojnie Kościół grekokatolicki został zdelegalizowany przez władze komunistyczne, świątynie przejął Skarb Państwa, a potem przekazał w użytkowanie PAKP. Przez ponad pół wieku prawosławni, mimo braku aktów własności, podnosili te cerkwie z ruin, a potem remontowali. W 1991 r. weszła w życie Ustawa o stosunku państwa do PAKP, tzw. ustawa cerkiewna, która przewidywała rozstrzygnięcie kwestii spornych cerkwi przez osobny akt prawny. Wcześniej jednak na mocy Ustawy o stosunku państwa do Kościoła katolickiego, zgodnie z przyjętą w niej zasadą zachowania „status quo", Kościół ten przejął na własność 150 dawnych cerkwi prawosławnych, m.in. na Podlasiu. Podobne nadzieje co do cerkwi greckokatolickich mieli prawosławni. Kiedy do 2003 r.sprawa ta nie została uregulowana, zwierzchnik Kościoła prawosławnego, metropolita Sawa, zdecydował się zaskarżyć Polskę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Jednak w połowie ub.r., kiedy - dzięki rozmowom, w których pośredniczyło MSWiA - skarga została wycofana - pisze Piotr Subik.

W połowie grudnia ub. r. obie strony podpisały dokument, z którego wynika, że oprócz cerkwi w Bielance, pozostałe sporne mają stać się własnością Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Porozumienie nie obejmuje cerkwi na górze Jawor koło Wysowej. Tam sprawa skomplikowała się, bo mimo że modlą się w niej prawosławni, kilka lat temu prawo do użytkowania gruntu sąd przyznał Kościołowi greckokatolickiemu.

Przygotowywanie ustawy potrwa kilka miesięcy. - Gdyby weszła w życie, byłby to dla nas krok milowy w tej sprawie - nie ukrywa rzecznik prawosławnej diecezji przemysko-nowosądeckiej, ks. Julian Felenczak. Ostateczne ustalenie prawa własności to niejedyna kwestia, jaką ma uporządkować ustawa. - Projekt powinien zawierać regulacje przewidujące zadośćuczynienie na rzecz poszczególnych Kościołów za nieruchomości wskazane w porozumieniu - mówi rzecznik MSWiA Wioletta Paprocka. Chodzi o zapowiadane zobowiązanie się państwa polskiego do wsparcia budowy cerkwi greckokatolickiej w Wysowej oraz cerkwi prawosławnej w Bielance - czytamy.

Internetowy Dziennik Katolicki, 20090130

Odsłon: 1297