Prawosławni w drodze na Greckokatolicką Grabarkę
Prawosławni pielgrzymują na Świętą Górę Grabarkę. Z Białegostoku na szlak wyruszyło ok. 300 pątników. Wędrować będą pięć dni i pokonają 130 km. Na Świętą Górę Grabarkę dotrą 18 sierpnia, w przeddzień Święta Przemienienia Pańskiego obchodzonego według kalendarza juliańskiego. Pielgrzymka na Grabarkę jest najważniejszą i najliczniejszą prawosławną pielgrzymką w Polsce.
Góra Grabarka z cerkwią Przemienienia Pańskiego i żeńskim klasztorem śś. Marty i Marii jest największym i najważniejszym prawosławnym sanktuarium w Polsce. Nazywana jest „Górą krzyży" oraz „Górą modlitwy". Co roku przybywa tam kilkanaście pieszych pielgrzymek m.in. z Jabłecznej, Hajnówki, Drohiczyna i Siematycz.
Prawdziwa historia Świętej Góry Grabarki
W świadomości masowej Święta Góra Grabarka zasłynęła z cudu, jaki miał miejsce na początku 1710 roku podczas epidemii cholery, która dziesiątkowała ludność na terenie Podlasia. Grabarka wówczas znajdowała się po duszpasterską opieką Kościoła greckokatolickiego. Latem 1710 roku zebrało się w tym miejscu około 10 tysięcy ludzi. W tym samym roku, ocaleni wznieśli na Świętej Górze drewnianą kaplicę - nie ma jednak wzmianki czy była to pierwsza świątynia.
Jest to okres, gdy Święta Góra Grabarka stanowiła znane centrum kultu, do którego pielgrzymowali - zwłaszcza w święto Przemienienia Pańskiego - grekokatolicy, a także wierni obrządku łacińskiego, przynosząc ze sobą różnej wielkości krzyże wotywne, które wkopywano wokół świątyni. Zwyczaj ten zachował się do dziś i jest kultywowany przez wiernych Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.
„Oczywiście w XVIII w. ogół parafii podlaskich pozostawał pod zwierzchnictwem Cerkwi unickiej. Wyjątek stanowiły parafie przy monasterach w Bielsku, Drohiczynie i Jabłecznej" (Por. Jerzy HAWRYLUK - Na Świętą Górę Grabarkę - śladami peczerskich czerńców).
To właśnie greckokatolicki metropolita Leon Kiszka 1 lipca 1717 roku usankcjonował na Górze Grabarce szczególny kult Spasa - Przemienienia Pańskiego. Ponad 60-lat później Stolica Apostolska nadała przebywającym pielgrzymom tzw. „15-letnie odpusty" (por. D. Wereda, Sanktuaria Unickie na Podlasiu w XVIII wieku -Rocznik Białostocki, t. VII, 1999, s. 208).
Likwidacji grekokatolickiego sanktuarium w Siemiatyczach dokonał car Mikołaj I (1839 r.). Od tamtej pory sanktuarium przejmują prawosławni, którzy dzisiaj uważają je za miejsce największego kultu.







